De 3-3-4 van de financiële sector

Algemeen

De oefening rond corporate social responsibility (CSR) en de werkzaamheden van de werkgroepen over de verschillende aspecten van de strategische agenda zijn finaal uitgemond in wat de financiële sector intern de 3-3-4 heeft gedoopt – verwijzend naar de 3 kerntaken, de 3 sleutels tot succes en de 4 engagementen die zo nadrukkelijk uit al de discussies naar voor zijn gekomen.

De 3-3-4 kijkt naar de toekomst, maar verliest ook het verleden niet uit het oog. Hij houdt rekening met de lessen die we als sector geleerd hebben uit de crisis, en met de begrijpelijke drang van de samenleving om dergelijke inschattingsfouten in de toekomst te vermijden. Maar hij houdt er ook terdege rekening mee dat de financiële sector van 2013 niet meer de financiële sector is van 2008. De banken, maar ook het kader waarin de banken opereren, zijn de jongste vijf jaar volledig veranderd, zowel op economisch gebied als op het gebied van de regelgeving.

Sinds het uitbreken van de financiële crisis heeft de sector een ingrijpende metamorfose ondergaan. Het balanstotaal van de Belgische banken werd fors teruggeschroefd, de hefboom werd verkleind, de risicogewogen activa verminderd, de blootstelling aan het buitenland en de afhankelijkheid van de financiële markten werden afgebouwd. Bovendien werd er fors geïnvesteerd in het versterken van interne controlestructuren binnen de banken.

Ook het toezicht op de banken is volledig hervormd – zeg maar verscherpt en verstrengd. Daardoor heeft bijvoorbeeld de Nationale Bank van België als prudentiële toezichthouder de mogelijkheid om strategische beslissingen van banken terug te draaien als zij dat nodig vindt om de financiële stabiliteit te garanderen.

Het regelgevend kader waarin banken moeten werken, is vandaag ook veel stringenter dan voor de crisis: een brede waaier aan nationale, Europese en internationale regels zorgen dat banken nu beter gekapitaliseerd zijn dan vroeger, maar ook dat hun liquiditeitspositie gevoelig versterkt is door te streven naar een stabielere financiering van de banken, maar ook naar meer liquide activa.

De Belgische bankwereld heeft altijd voorop gelopen in de hervormingen. De sector leeft meer dan ooit in de overtuiging dat meer omzet niet noodzakelijk voor bijkomende maatschappelijke meerwaarde zorgt, en dat voorzichtigheid centraal moet staan. Daardoor hebben de Belgische banken een betere verhouding tussen balanstotaal en bruto binnenlands product (bbp) en een sterker eigen vermogen dan het Europese gemiddelde.

Door de ingrijpende metamorfose die de Belgische financiële sector onderging, bevindt hij zich vandaag in een totaal andere maatschappelijke, macro-economische en financiële realiteit. Die nieuwe realiteit evolueert bovendien nog voortdurend. Het is echter niet altijd gemakkelijk om daar een objectief debat over te voeren, omdat de emoties over de financiële crisis ook vijf jaar later nog de discussies blijven doorkruisen. Dat maakt het soms moeilijk om heldere, op feiten gebaseerde besluiten over de toekomst van de financiële sector te kunnen trekken.

Toch wil de financiële sector het debat aangaan en verder sleutelen aan een veilig, duurzaam en vitaal financieel model dat denken en handelen op de lange termijn vooropstelt. Een model waarin banken een voortrekkersrol opnemen bij activiteiten ten dienste van mens, maatschappij en economie.

De 3 kerntaken

De drie kerntaken voor zo’n financiële sector, die door de strategische agenda werden geïdentificeerd als hoekstenen van het beleid, zijn de volgende:

  • het financieren van de economie
  • het evenwichtig omgaan met sparen en beleggen
  • het zorgen voor een moderne en efficiënte financiële infrastructuur

 

Deze kerntaken zijn dus de hoekstenen van het financiële model, maar het zijn tegelijkertijd veelomvattende en niet altijd even evidente opdrachten die rechtstreeks ingrijpen in hoe een financiële instelling denkt, functioneert en zich organiseert. Ze hebben weerslag op alle geledingen van het financieel stelsel en op alle partijen die dat stelsel vorm geven, of ze nu bankier of toezichthouder zijn, dan wel overheid of consument.

De 3 sleutels tot succes

De financiële sector kan zijn kerntaken echter alleen maar optimaal uitvoeren in de mate dat drie sleutels tot succes aanwezig zijn:

  • Banken moeten met alle stakeholders een open dialoog kunnen voeren.
  • Banken moeten een voldoende duurzaam opbrengstmodel kunnen aanhouden.
  • De samenleving moet realistisch blijven in de eisen die ze aan banken stelt.

 

Zie ook drie sleutels tot succes in meer detail​.

De 4 engagementen

De Belgische financiële sector maakt zich echter sterk dat hij zijn kerntaken ook in de toekomst zal kunnen blijven vervullen. Daarom neemt hij in het kader van zijn strategische agenda 4 engagementen op. Die engagementen zijn:

Deze engagementen zullen in de komende jaren, maar ook nog lang daarna de contouren van de financiële sector bepalen. Ze vormen de basis van het duurzame en vitale financieel model dat de sector voor ogen heeft en zullen op de krachtlijnen van het beleid van de Belgische banken blijven wegen.