Tijd voor investeringen in modernisering en innovatie

De sector engageert zich om te blijven investeren in nieuwe technologieën, producten en toepassingen, om zo het dynamische en competitieve karakter van de Belgische economie te ondersteunen.

Binnen het Belgische betaalverkeer staan veiligheid, snelheid, transparantie en klantvriendelijkheid centraal. Daarnaast moeten nieuwe producten ook kostenefficiënt zijn. Dat wil zeggen dat ze duurzame waarde moeten creëren in de huidige context van lage rendabiliteit. Zeker in een competitief landschap, waarin ook niet-bancaire spelers als warenhuizen of oliemaatschappijen betaalmiddelen aanbieden, is dat een levensvoorwaarde om de innovatie succesvol te maken. Het is voor de financiële sector namelijk niet vanzelfsprekend om voldoende duurzame opbrengst te blijven halen tussen al die spelers voor wie betaalmiddelen niet de primaire activiteit is, en die de betaalmiddelen bijgevolg ook vanuit hun andere activiteiten kunnen financieren.

Omdat duurzame innovatie in elektronisch betaalverkeer echter cruciaal is voor een financiële sector die zich wil voorbereiden op de toekomst, heeft een van de werkgroepen van de strategische agenda zich gefocust op het ontwikkelen van manieren om het elektronisch betaalverkeer te promoten en het gebruik van cash geld te verminderen en te optimaliseren. Beide elementen creëren namelijk een duidelijke economische en maatschappelijke meerwaarde: een efficiënter betaalverkeer en een daling van het gebruik van cash vermijden overbodige maatschappelijke kosten, verhogen de veiligheid van het betaalverkeer en verbeteren de fiscale transparantie van economische transacties.

De werkgroep heeft een actieplan ontwikkeld om de financiële architectuur verder te moderniseren en te innoveren. Dat actieplan bestaat uit vier pijlers:

  • de promotie van het elektronisch betaalverkeer
  • de ontwikkeling van nieuwe betaalinstrumenten
  • de dialoog en samenwerking met de overheid
  • maatregelen om het gebruik van cash te ontmoedigen en de cash handling te optimaliseren

Het actieplan moet de financiële sector helpen om tegen 2015 zijn ambitie waar te maken en de kaap van 2 miljard elektronische betaaltransacties per jaar te ronden.

De promotie van het elektronisch betaalverkeer

De voorbije maanden werden al verschillende maatregelen genomen om het elektronisch betaalverkeer te bevorderen. Zoals bijvoorbeeld:

  • In de zomer van 2012 hebben Comeos (de Belgische sectorfederatie voor handel en diensten) en de Belgische federatie van de financiële sector Febelfin een promotiecampagne rond elektronische betalingen opgestart. ‘Betalen? Met de kaart uiteraard’ is een campagne met een herkenbaar logo, dat terug te vinden is op de websites en in de kantoren van de financiële instellingen, maar ook op alle mogelijke plaatsen waar met een kaart betaald kan worden: in winkels en warenhuizen, bij apothekers, in ziekenhuizen, enz.
  • De prijs die handelaars betalen voor transacties met kleine bedragen (minder dan 10 EUR) met Bancontact/MisterCash werd gevoelig verlaagd.
  • De mogelijkheid werd ingevoerd om kleine bedragen te betalen zonder een pincode in te moeten geven.
  • Het nationale betaalschema van Bancontact/MisterCash werd conform gemaakt met de Europese SEPA-regels (Single Euro Payments Area). Deze standaardisatie en de competitie tussen de verschillende Europese spelers zal ervoor zorgen dat de prijzen voor terminals verder zullen dalen en dat de marktspelers aantrekkelijke pakketvoorwaarden zullen kunnen bieden aan handelaars.

De ontwikkeling van nieuwe betaalinstrumenten

De sector zet ook volop in op de ontwikkeling van mobiele en contactloze betalingen, bijvoorbeeld met smartphone linked terminals of smartphones-as-terminal.

Bij de smartphone linked terminals kan een gebruiker betalingen uitvoeren met zijn smartphone, maar heeft hij wel een terminal nodig om de betalingen door te voeren. Een voorbeeld is het i-Zettle systeem. Op de smartphone wordt in zo’n geval een kleine kaartlezer gemonteerd, waar een betaalkaart wordt ingebracht.

Bij de smartphone-as-terminal systemen heeft de gebruiker geen terminal nodig in de buurt om te betalen, enkel zijn eigen smartphone. Een voorbeeld is het betalen via QR-codes. In België zijn er initiatieven met beide systemen gelanceerd of in voorbereiding.

De financiële instellingen investeren ook in de uitbreiding van de mogelijkheden voor e-commerce. In België kent de markt van het online winkelen nog een groot groeipotentieel. De nieuwe generatie zal minder dan de oude verknocht zijn aan de fysieke kantoren, en vaker gebruik maken van elektronische manieren van betalen. België heeft op dat vlak trouwens nog een kloof met de koplopers in Europa te dichten.

De dialoog en samenwerking met de overheid

De financiële sector nodigt de overheid uit om zich mee in te schrijven in de initiatieven ter promotie van het elektronisch betaalverkeer. Overheden zouden een voorbeeldfunctie kunnen vervullen en een stimulerende rol kunnen opnemen bij het veralgemenen van het elektronisch betalen, bijvoorbeeld door:

  • fiscale stimuli voor betaalterminals te geven
  • betalingen in cash te verbieden boven een bepaald bedrag (bijvoorbeeld 1.000 EUR)
  • elektronische facturatie te promoten

De overheid heeft er belang bij om die rol op te nemen, want aan het gebruik van cash geld zijn erg hoge maatschappelijke kosten verbonden. Door de omloop van contant geld te optimaliseren, zou de financiële sector efficiënter kunnen opereren en rendabeler kunnen worden. Dat zou een meerwaarde genereren voor zowel de banken als voor consument en samenleving.